Havza Haber Ajansı muhabirinin haberine göre, İslami İlimler Bilgisayar Araştırmaları Merkezi (Nur) Başkanı Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Muhammed Hüseyin Behrâmî, Kitapla Sohbet Et kampanyasının basın toplantısında, Nur Dijital Kütüphanesi veri tabanının İslami ilimler kaynaklarına erişim imkânlarına değinerek şunları söyledi: “Bu veri tabanında, İslami ilimlerin farklı alanlarına ait 150 binden fazla kitap başlığı sunulmakta ve içerik 55 milyondan fazla sayfayı kapsamaktadır. Bu koleksiyon uygun bir hızla büyümeye devam etmekte, ülke içinden ve dışından çok sayıda kullanıcı bu içeriklerden yararlanmaktadır.”
Nur’un Dijital Kaynaklarının Genişliği
Hüccetü’l-İslam Behrâmî, merkezde üretilen yazılım ve ürünlerin, özellikle de Nur Kütüphanesi’nin, İslami ilimler alanındaki araştırmalarda yeni bir kültür oluşturduğunu belirterek sözlerine şöyle devam etti: “Geçmişte araştırmacıların ihtiyaç duydukları bilgilere ulaşabilmeleri için farklı arama yöntemlerinde ve kaynaklara başvurma konusunda uzmanlaşmaları gerekiyordu. Ancak bugün dijital kaynaklarda arama yapma becerilerini de geliştirmeleri ve aradıkları bilgilere hangi anahtar kelimeler ve yöntemlerle ulaşabileceklerini bilmeleri gerekiyor.”
Üretken Yapay Zekânın Araştırmalarda Ortaya Çıkardığı Devrim
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Behrâmî, özellikle üretken yapay zekâ ve akıllı sohbet sistemleri başta olmak üzere yapay zekâ alanındaki faaliyetlerin yaygınlaşmasına değinerek şunları ifade etti: “Son aylarda bu koleksiyona ‘Kitapla Sohbet’ adı verilen yeni bir özellik eklenmiştir. Bu özellik, kullanıcılara anahtar kelimelerle arama yapmak yerine sorularını doğal dille ve tam olarak hangi uzmanlık terimlerini seçmeleri gerektiğini bilme zorunluluğu olmadan sorma imkânı sunmaktadır. Böylece kullanıcılar tutarlı, kaynaklarla desteklenmiş ve düzenli bir cevap alabilmektedir.”
Hüccetü’l-İslam Behrâmî sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu sayede İslami ilimlerin farklı alanlarında çalışan araştırmacılar, arama yapmak için zaman harcamak yerine sorularını Farsça olarak, akıllarına gelen herhangi bir ifadeyle yöneltebilir ve analiz edilmiş, kategorilere ayrılmış, çok sayıda kaynak atfıyla desteklenmiş cevaplar alabilirler. Aslında İslami ilimler alanındaki araştırmalarda yöntemsel bir dönüşüme tanıklık ediyoruz. Başka bir ifadeyle, arama odaklı bir ortamdan sohbet odaklı bir ortama geçiyoruz.”
Geleneksel Arama Yöntemlerinin Zorlukları Sona Eriyor
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Behrâmî, bu değişimin kullanıcıların ihtiyaç duyduğu becerileri de dönüştürdüğünü belirterek şöyle konuştu: “Önceki yöntemlerde araştırmacılar dil kaynaklı zorluklar, uygun olmayan anahtar kelime seçimleri veya başka kısıtlamalar nedeniyle bazı bilgilere ulaşamayabiliyordu. Ancak artık cevaplar daha akıcı ve hızlı bir şekilde sunulabiliyor. Kaynaklara erişim ve bilimsel içerikten yararlanma yöntemi açısından bu dönüşüm oldukça dikkat çekicidir.”
Hüccetü’l-İslam Behrâmî, sistemin işleyişini açıklarken şunları söyledi: “Nur Dijital Kütüphanesi’nde daha önce bir kitap veya kaynak içerisinde anahtar kelime ya da ifade arama imkânı bulunuyordu. Ancak artık ‘Kitapla Akıllı Sohbet’ bölümünde kullanıcı, sorusunu doğrudan yöneltebilmekte ve kaynaklara atıflarla desteklenmiş ayrıntılı bir cevap alabilmektedir.”
Rekabet Avantajı: Güvenilir Belgeler ve Kaynaklara Dayanması
Havza ve üniversite hocası Hüccetü’l-İslam Behrâmî, bu sistemi genel amaçlı yapay zekâ araçlarından ayıran özelliklerden birinin, cevapların belirli kaynaklara dayanması ve belgelerin doğrudan incelenebilmesi olduğunu belirterek şöyle konuştu: “Kullanıcı, tek bir tıklamayla kitapta atıfta bulunulan sayfaya ulaşabilir ve ilgili konunun hangi bağlamda, ne tür açıklamalarla ele alındığını görebilir. Bu imkân, araştırmacının cevabı asıl kaynak çerçevesinde incelemesine ve atıfların doğruluğuna ilişkin daha fazla güven kazanmasına yardımcı olmaktadır.”
Hüccetü’l-İslam Behrâmî sözlerini şöyle sürdürdü: “Bunun yanı sıra, cevaplarda atıfta bulunulan rivayetler, Kapsamlı Kur’an Veri Tabanı ve Kapsamlı Hadisler Veri Tabanı ile ilişkilendirilebilmektedir. Böylece kullanıcı aynı yol üzerinden ilgili ayet hakkında ek bilgilere, farklı tercümelere, diğer tefsirlere ve ayetin açıklaması kapsamında ele alınan hususlara ulaşabilmektedir.”
Makale Yazımı ve Disiplinlerarası Araştırmalar için Yol Gösterici
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Behrâmî, bu özelliğin araştırma faaliyetlerindeki kullanım alanlarına değinerek şunları söyledi: “Bu sistem, İslami ilimler alanında makale veya tez hazırlayan ve kaynakları ayrıntılı biçimde incelemeye ihtiyaç duyan kişiler için oldukça faydalı olabilir. Aynı zamanda araştırma konusu hadis, tefsir veya aklî boyutları bir arada içeren disiplinlerarası alanlarda çalışan araştırmacılar da bu imkândan yararlanabilir. İki tefsirin görüşlerini karşılaştırmak veya bir konu hakkındaki farklı eğilimleri incelemek de bu aracın araştırmacılara yardımcı olabileceği alanlar arasındadır.”
Hüccetü’l-İslam Behrâmî ayrıca sistemin bir başka özelliğinin, belirli bir kitapla sohbet etme imkânı olduğunu belirterek şöyle devam etti: “Örneğin, araştırmacı el-Mîzân tefsirini inceliyorsa sorularını doğrudan bu kitabın içeriği hakkında yöneltebilir ve sistemden ilgili konunun eserde nasıl ele alındığını veya hangi yöntemle incelendiğini açıklamasını isteyebilir.”
Klasik Eserlerin ve Anlaşılması Güç Metinlerin İncelenmesini Kolaylaştırma
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Behrâmî, bu özelliğin özellikle eski kitaplardan yararlanma açısından önem taşıdığını belirterek şunları ifade etti: “Bazı klasik eserlerde konu düzeni ve bilgilerin sunuluş biçimi, aranan konuların kolayca bulunmasını güçleştirmektedir. Kitapla sohbet özelliği, bu eserlerdeki bilgilere erişimi kolaylaştırabilir ve araştırmacıların sorularına cevap bulmalarına yardımcı olabilir.”
Havza ve üniversite hocası Hüccetü’l-İslam Behrâmî sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu araç, dinî soruların ve şüphelerin cevaplandırılmasında da yardımcı olabilir. Çünkü farklı kaynaklardaki ilgili bilgileri bir araya getirerek kategorilere ayrılmış biçimde sunabilmektedir. Ayrıca hutbe, dinî tebliğ faaliyetleri ve ders anlatımı için kaynaklarla desteklenmiş içeriğe ihtiyaç duyan ilim havzası öğrencileri ve diğer kişiler de kaynaklara daha hızlı ulaşmak için bu özellikten yararlanabilir.”
Onlarca Yıllık Bilimsel ve Teknik Çalışmanın Birikimi
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Behrâmî, bu sistemin geliştirilmesinin son birkaç on yılda yürütülen bilimsel ve teknik çalışmalara dayandığını vurgulayarak şöyle konuştu: “Bu akıllı aracın geliştirilmesi, yaklaşık kırk yıl önce başlayan bir sürecin adımlarından biridir. Sistem, geçmiş yıllarda toplanıp kullanıma hazırlanmış, kapsamlı, doğru ve fikrî mülkiyet hakları gözetilen verilere dayanmaktadır. Merkezde bu süre boyunca bilgilerin düzenlenmesi ve kullanıma hazırlanması için yürütülen çalışmalar, böyle bir ürünün geliştirilmesi için gerekli zemini oluşturmuştur.”
Hüccetü’l-İslam Behrâmî sözlerine şöyle devam etti: “Yapay zekâ araçlarının geliştirilmesinde teknik alan ve altyapının yanı sıra verilerin kalitesi ve kapsamı da temel önem taşımaktadır. Merkezimiz, İslami ilimler kaynaklarını toplama ve düzenleme alanında yıllardır yürüttüğü çalışmalar sayesinde geniş ve kaliteli bir veri koleksiyonuna sahiptir. Bu koleksiyon, hem hacmi hem de kalitesi bakımından İslam dünyasında önemli bir potansiyel taşımaktadır.”
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Behrâmî, son olarak bu alanda oluşturulan teknik altyapıya değinerek şunları kaydetti: “Geçmiş yıllarda sağlanan destekler ve yapay zekâ alanındaki mevcut ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli altyapı geliştirilmiştir. Ayrıca merkez çalışanlarının yazılım ürünleri üretme ve geliştirme konusundaki teknik deneyimleri, bu özelliklerin kullanıcıların hizmetine sunulması için uygun koşulların oluşturulmasında önemli rol oynamıştır.”
yorumunuz